Onthaakmatten? 6 tips voor het kopen van een karper onthaakmat!

Onthaakmatten… op onze betaalwateren komen we ze in alle soorten en maten tegen, in alle vormen en talloze modellen. Maar waar dient u nu op te letten bij het kopen van een goede onthaakmat? In dit Karperklets-artikel nemen we u graag mee in ‘de wereld van de onthaakmat’ en hopen we u een duidelijk inzicht te kunnen geven over de verschillende modellen die beschikbaar zijn, zodat u de onthaakmat kunt aanschaffen die het beste aansluit op uw wensen!
Op zoek naar een nieuwe onthaakmat? Bekijk hier alle onthaakmatten!
Onthaakmatten: waarom gebruiken we ze eigenlijk?
In de beginjaren van de ‘moderne karpervisserij’ was er logischerwijs nog weinig aandacht voor het welzijn van de karper. Sterker nog: de ‘catch and release’ visserij was relatief nieuw… voorheen werd de karper na de vangst mee naar huis genomen en opgegeten. In Engeland begonnen bekende namen zoals Richard Walker, Bruce Ashby en Jack Hilton met de karpervisserij zoals we die nu kennen. Omdat ze de karpers niet opaten, maar netjes terug zetten werd het idee geboren om er dus op de kant na de vangst extra voorzichtig mee op te gaan. Dit begon met het neerleggen van de karpers in het (natte) gras, daarna werden er natte jute zakken voor gebruikt en nog iets later deden de eerste (natte) bewaarzakken hun intrede waar de vis op werd neergelegd. Nog iets later, naar schatting vanaf de 80’er jaren deden de eerste Onthaakmatten hun intrede. Door deze eerste stappen in visveiligheid kunnen we nu nog steeds karpers vangen die misschien al wel 50 jaar of ouder zijn!
Een stukje karperbiologie voordat we beginnen…
Voordat we aan de slag gaan met alle ins en outs qua Onthaakmatten is het belangrijk om een stukje biologie / natuurkunde te begrijpen. Onderwater - het natuurlijke leefgebied - is een karper ‘gewichtsloos’. Ongeacht het gewicht van de karper, van ‘guppy van 2 kilo’ tot de grootste 40kg monsterkarper, onderwater ‘weegt’ deze vis niets. Tenminste, er zal geen druk op de vitale organen van de vis worden uitgeoefend. Een karper zal onderwater dus nooit hinder ondervinden van zijn gewicht. Boven water is dat een heel ander verhaal. Omdat de opwaartse druk wegvalt en de zwaartekracht zijn intrede doet is een karper boven water veel kwetsbaarder. Voorzichtigheid is met name geboden wat betreft de druk op de organen van de vis die zich aan de onderzijde van de vis bevinden. Naast het advies om de vis zo kort mogelijk uit het water te houden en goed nat te houden is het essentieel dat u de gevangen karper NOOIT om zijn buik laat rusten, maar altijd op 1 van de flanken. Als u de karper op zijn buik laat rusten, dan drukt het complete lichaamsgewicht van de vis op de organen, welke hierdoor ernstige beschadigingen kunnen oplopen. Nooit doen dus!
Onthaakmatten, welke soorten kennen we?
Onthaakmatten zijn er ondertussen in alle soorten en maten… en ieder heeft zijn eigen voor- en nadeel. Uiteraard gaan we niet elke onthaakmat van ieder merk bespreken, maar delen we ze op in diverse categorieën. Zo kunt u eenvoudig bepalen welke categorie onthaakmat het beste bij u past, en kunt u daarna bepalen welk merk & model binnen de categorie de voor u juiste onthaakmat is.
Op zoek naar een nieuwe onthaakmat? Bekijk hier alle onthaakmatten!
1. De oprolbare onthaakmat
De oprolbare onthaakmat is waarschijnlijk de onthaakmat waarmee de meeste (oude generatie) karpervissers mee is begonnen. Het betreft een relatief compacte onthaakmat - soms voorzien van een extra afdekzeil - met foamvulling die eenvoudig opgerold kan worden tot een compacte ‘rol’. Deze eerste onthaakmatten bieden een redelijke bescherming tegen beschadiging, maar zijn vaak (in verband met het oprollen) voorzien van een redelijk dunne foamvulling. Perfect dus voor ‘mobiel gebruik’ zoals penvissen of wanneer u op kleinere karpers vist (minder gewicht = minder druk op de foamvulling), maar absoluut ongeschikt voor de visserij op grote karper. Een belangrijk nadeel van de oprolbare onthaakmat is namelijk dat deze niet is voorzien van opstaande randen. De karper kan er, zeker bij ongelijke oevers, gemakkelijk vanaf glijden of af spartelen. Budgettair gezien zijn deze onthaakmatten wel interessant en vallen ze over het algemeen in de lagere prijsklasse. Perfect dus voor beginnende karpervissers die op kleinere karpers vissen. Zoals u begrijpt: op onze betaalwateren zien we dit type onthaakmat liever niet.
| Prijs | + + + | Gunstig geprijsd |
| Visveiligheid | - - - | Dun foam en geen opstaande randen |
| Transport | + + + | Compact in transport |
| Toepassing | Mobiele visserij op kleinere karper |
Op zoek naar een oprolbare onthaakmat? Klik hier voor alle oprolbare onthaakmatten
2. De ‘standaard’ opvouwbare onthaakmat voorzien van foamvulling
De eerste echte grote vooruitgang qua onthaakmatten was de opvouwbare onthaakmat met foamvulling. Door een vouwnaad over het midden vouwt de onthaakmat redelijk compact en plat op en biedt deze daarentegen toch een goede bescherming én opstaande randen. De vulling van de mat is tegenwoordig vooral gemaakt van foam/schuim, in eerdere modellen was dit voornamelijk van kleine foamballetjes. Erg zacht en visvriendelijk, maar een absolute ramp wanneer er een gaatje in het doek komt… dan vindt u de balletjes overal terug en zuigt de voering (zowel bij de foamballetjes als de schuimmodellen) zich helemaal vol met water. Het resultaat: een loeizware onthaakmat die bovendien ook nog eens flink gaat stinken. Al met al biedt deze ‘standaard’ onthaakmat een mooie balans tussen transportgrootte en gebruiksgemak!
| Prijs | + | Normaal geprijsd |
| Visveiligheid | + | Lichte opstaande randen |
| Transport | + | Redelijk compact in transport |
| Toepassing | Allround toepassing, maar niet geschikt voor XXL-karper |
| Prijs | + | Normaal geprijsd |
| Visveiligheid | + + | Grote opstaande randen en dikke schuimvulling |
| Transport | - - - | Kan niet ingevouwen worden tijdens transport, dus erg groot |
| Toepassing | Geschikt voor XXL-karper, maar enkel op vlakke ondergrond |
4. ‘Cradle’ onthaakmat zonder poten
De ‘cradle’ onthaakmat heeft - zoals de naam al doet vermoeden - een gelijkenis met een kribbe. Oftewel… deze onthaakmat is voorzien van een degelijke foam matrasvulling aan de onderzijde, en heeft hoge uitvouwbare opstaande randen. Hierdoor kan de karper (bijna) niet van de mat springen en is de mat door de opvouwbare randen toch aardig compact in transport. Ook zijn deze matten vaak voorzien van een afdekhoes. Een mooie ‘middenweg’ tussen gebruiksvriendelijkheid en visveiligheid dus. Één van de nadelen van dit type onthaakmat is dat de opstaande randen vaak dermate hoog zijn, dat deze erg goed zichtbaar zijn op de foto. Geen probleem natuurlijk, maar houd er rekening mee dat de camerapositie hoog genoeg is bij het maken van de foto. Zeker wanneer je vanaf statief fotografeert is het handig om even wat proeffoto’s te maken zodat de compositie (en belichting) perfect is. Door de hoge randen kan er bij nachtfoto’s een schaduwvlak aan de onderzijde van de vis ontstaan wanneer er gebruik wordt gemaakt van een flitser of fotolampen… om dit te voorkomen dienen flitser en/of fotolampen dus ook hoog genoeg geplaatst te worden.
| Prijs | + + | Redelijk geprijsd |
| Visveiligheid | + + | Grote opvouwbare opstaande randen en dikke schuimvulling |
| Transport | + | Kan ingevouwen worden tijdens transport, dus redelijk compact |
| Toepassing | Geschikt voor XXL-karper, maar door de hoge randen goed opletten met fotografie |
| Prijs | - | Over het algemeen wat kostbaar in aanschaf |
| Visveiligheid | + + | Erg visveilig en door verstelbare poten erg geschikt voor steile oevers |
| Transport | - | Door de stalen constructie wat fors in transport |
| Toepassing | Geschikt voor XXL-karper, maar door de hoge randen goed opletten met fotografie |
| Prijs | - | Over het algemeen wat kostbaar in aanschaf |
| Visveiligheid | + + | Erg visveilig |
| Transport | + + + | Erg compact in transport |
| Toepassing | Geschikt voor XXL-karper, maar minder bij steile oevers en pas op bij een scherpe ondergrond zoals grind |
| Prijs | + | Uitstekende prijs / kwaliteitsverhouding |
| Visveiligheid | + + + | De meest visveilige keuze |
| Transport | + + + | Erg compact in transport |
| Toepassing | Geschikt voor XXL-karper, alleen niet te gebruiken wanneer het in de oeverzone direct 1m+ is qua waterdiepte |
Op zoek naar een opblaasbare onthaakmat? Bekijk hier alle opblaasbare onthaakmatten

Zo… nu we u alle verschillende typen onthaakmatten hebben getoond is het eigenlijk een fluitje van een cent om voor uzelf de onthaakmat te kiezen die het beste aansluit op uw wensen. Toch geven we u nog graag 6 tips voor het kopen en gebruiken van een karper onthaakmat mee!
1. Stem de karper onthaakmat af op uw gebruik!
Waar vist u het meeste en op welk type karper? Gaat u er graag met de penhengel op uit en vist u struinend en mobiel? Dan pas een compact model waarschijnlijk het beste bij u! Vist u een weekendje of weekje op een vaste stek op een betaalwater, dan is het minder van belang of de onthaakmat compact is, en kijkt u meer naar gebruiksgemak, visvriendelijkheid etc. Kortom… ken uw wensen op het gebied van prijs, gebruiksmogelijkheden, transportgrootte etc. en stem uw onthaakmat hierop af.
2. Een karper onthaakmat is pas veilig wanneer deze goed wordt gebruikt!
Let er bij het gebruik van een karper onthaakmat altijd op dat u de mat voor gebruik goed nat maakt met vers water… eventueel overgebleven water van eerdere vangsten dient voor gebruik echt verwijderd te worden. Zeker in de zon kan dit water snel opwarmen en hebben eventuele virussen, parasieten en bacteriën vrij spel. Voor gebruik dus even een paar emmers vers water over de onthaakmat zodat deze goed vochtig is en klaar voor gebruik.
3. Zoek de juiste plaats uit voor het neerzetten van uw onthaakmat
Zet uw onthaakmat zo dicht mogelijk aan de waterkant. Immers, elke meter die u extra loopt met de karper is een extra risico. Een mooie vlakke plek geniet natuurlijk de voorkeur. Uiteraard kunt u gedurende de dag de onthaakmat verplaatsen in verband met de zonnestand, zodat u bij het fotograferen geen vervelende schaduwslag over de vis of visser heeft. Denk hier over na voordat u de vis op de onthaakmat legt, zodat u de vis zo kort mogelijk op de kant heeft.
Op zoek naar een nieuwe onthaakmat? Bekijk hier alle onthaakmatten
4. Een onthaakmat wordt het beste NIET gebruikt om de karper op te onthaken
Hoewel de naam anders doet vermoeden kunt u de karper het beste niet op de onthaakmat onthaken… in verband met visveiligheid onthaakt u de karper het beste in het schepnet in het water, tilt de vis vanuit hier schepnet in de drijvende weegzak en vanaf daar tilt u (met de vinnen plat tegen het lichaam) de vis richting onthaakmat om de vis te wegen en fotograferen. Juist bij het optillen van de karper in schepnet of weegzak met de haak nog in de bek ontstaan de meeste haakwonden en beschadigingen.
5. Vergroot de levensduur van uw onthaakmat
Tijdens het gebruik van de onthaakmat dient deze natuurlijk goed nat te zijn, maar daarbuiten kunt u de mat gewoon rechtop zetten (of boven de grond ophangen) zodat deze kan drogen en vooral minder toegankelijk is voor ongedierte. Deze weten aasresten natuurlijk feilloos te vinden. Ook na de karpervisvakantie kunt u thuis de onthaakmat goed laten drogen voordat u deze opbergt om schimmelvorming te voorkomen.
6. Kies een onthaakmat op het formaat van de karpers die u kunt verwachten
Een onthaakmat kan te klein zijn… maar nooit te groot :-) Op de meeste van onze betaalwateren zwemmen karpers rond van 20kg+ en op diverse betaalwateren zelfs karpers van 25 en zelfs 30 & 35kg+. Met een dergelijk formaat meet een karper al snel 1m+ qua lengte. Wees dus niet vang om een te grote onthaakmat te kopen, want de lengte zult u hopelijk goed kunnen gebruiken. Naast karper zijn er natuurlijk ook graskarper, steur en meerval als bijvangsten te verwachten op veel wateren, en ook deze zullen de XL-versie van uw onthaakmat weten te waarderen.
Op zoek naar een nieuwe onthaakmat? Bekijk hier alle onthaakmatten
We hopen u met dit Karperklets-artikel een stapje in de goede richting te geven naar de aanschaf van een onthaakmat waar u jarenlang plezier van zult hebben!
















